فیلتر هوای کامیون؛ فیلتر اصلی و ثانویه و زمان درست تعویض

فیلتر هوای کامیون دو المنت اصلی و ثانویه دارد. زمان تعویض را نشانگر گرفتگی تعیین میکند، نه ظاهر فیلتر. اشتباههای رایج و چکلیست تعویض درست.
موتور دیزل یک کامیون سنگین در هر ساعت کار، حجم بسیار زیادی هوا مصرف میکند. اگر فقط درصد کمی از گردوغبار این هوا از فیلتر عبور کند، مثل سنباده روی سیلندر، رینگ و پیستون و پرههای توربو عمل میکند. سیلیسیم (خاک) در آنالیز روغن معمولاً اولین نشانه همین مشکل است. در این مقاله توضیح میدهیم فیلتر هوای کامیون از چه بخشهایی تشکیل شده، زمان درست تعویض چطور تعیین میشود و چه اشتباههای رایجی در تعمیرگاهها دیده میشود.
فیلتر اصلی و فیلتر ثانویه (اطمینان)
در بیشتر کامیونهای اروپایی، داخل هوزینگ فیلتر هوا دو المنت وجود دارد:
| فیلتر اصلی (Primary) | فیلتر ثانویه (Secondary / Safety) | |
|---|---|---|
| پیشوند در کد مان | C (مثل C 23 440) | CF |
| وظیفه | گرفتن تقریباً تمام گردوغبار هوای ورودی | محافظت از موتور هنگام تعویض فیلتر اصلی، یا اگر فیلتر اصلی پاره شود یا بد نصب شود |
| زمان تعویض | وقتی افت فشار (Restriction) به حد مجاز سازنده برسد | طبق توصیه رایج صنعت: با هر سومین تعویض فیلتر اصلی، یا هر بار که فیلتر اصلی آسیبدیده باشد |
| تمیز کردن | توصیه نمیشود | هرگز |
فیلتر ثانویه برای آخرین خط دفاع طراحی شده است. اگر در هر سرویس آن را درمیآورید یا فوت میکنید، عملاً همین خط دفاع را از بین بردهاید.
زمان تعویض: بر اساس نشانگر، نه ظاهر فیلتر
یکی از توصیههای قدیمی و معتبر صنعت ناوگان (بولتن انجمن مدیران ناوگان آمریکا درباره سرویس فیلتر هوای سنگین) این است: فیلتر هوا را وقتی عوض کنید که به حداکثر افت فشار مجاز سازنده موتور رسیده باشد، نه وقتی کثیف «به نظر» میرسد. دلایلش:
- فیلتر نو در ابتدای کار، راندمان کمتری دارد. با نشستن لایهای از گرد روی مدیا، راندمان فیلتراسیون بالا میرود. فیلتری که کثیف به نظر میرسد ممکن است هنوز عمر مفید داشته باشد.
- هر بار باز کردن هوزینگ، خطر ریختن گرد از روی واشر به سمت تمیز (سمت موتور) را دارد.
- حد مجاز معمول برای موتورهای دیزل توربو در حدود ۵ تا ۷٫۵ کیلوپاسکال (۲۰ تا ۳۰ اینچ آب) است. عدد دقیق را دفترچه سازنده مشخص میکند.
بیشتر کامیونها یک نشانگر گرفتگی (Restriction Indicator) روی هوزینگ یا هشدار روی داشبورد دارند. وقتی نشانگر به ناحیه قرمز رسید، وقت تعویض است. البته رسیدن به این نقطه یعنی وضعیت اضطراری نیست، چون المنت برای تحمل چند برابر این مقدار طراحی شده است. اگر به نشانگر اطمینان ندارید، آن را با یک نشانگر سالم مقایسه یا تعویض کنید.
در شرایط پرگردوغبار (معدن، راهسازی، جادههای خاکی جنوب و شرق کشور)، فیلتر خیلی زودتر از بازه زمانی دفترچه به حد مجاز میرسد. برای همین تکیه بر نشانگر از تکیه بر کیلومتر دقیقتر است.
اشتباههای رایج در سرویس فیلتر هوا
- ضربه زدن فیلتر به زمین یا لاستیک: مدیا و درزگیر را آسیب میزند و گرد عمقی هم بیرون نمیآید. بهتر است تا رسیدن فیلتر نو با همان فیلتر کار کنید.
- فوت کردن با باد کمپرسور: بسیاری از سازندگان فیلتر توصیه نمیکنند، چون باد پرفشار میتواند منافذ مدیا را باز کند یا پاره کند. نتیجه، فیلتری است که ظاهراً تمیز است ولی گرد را عبور میدهد.
- باز کردن هوزینگ فقط برای «نگاه کردن»: هر بار باز کردن، خطر ورود گرد به سمت تمیز را دارد.
- تمیز نکردن هوزینگ: هنگام تعویض، داخل هوزینگ و سطح نشیمن واشر را با پارچه نمدار تمیز کنید و بگذارید خشک شود. خاک خشکشده روی محل نشیمن، آببندی را خراب میکند.
- استفاده از فیلتر غیراصل با درزگیر نامناسب: فیلتر هوا اگر درست آببندی نکند، هوای فیلترنشده از کنارش عبور میکند، حتی اگر مدیای خوبی داشته باشد.
چکلیست تعویض فیلتر هوای کامیون
- کد فیلتر اصلی و ثانویه را جدا بررسی کنید. پیشوند C برای اصلی و CF برای ثانویه است. (راهنمای کد فنی مان)
- فیلتر اصلی را با دقت و بدون تکان زیاد خارج کنید تا گرد داخل هوزینگ نریزد.
- فیلتر ثانویه را فقط اگر نوبت تعویضش رسیده یا آسیبدیده است خارج کنید.
- هوزینگ و محل نشیمن را تمیز کنید و مسیر ورودی و شیلنگها را از نظر ترک یا شل بودن بست بررسی کنید. هر نشتی بعد از فیلتر یعنی هوای فیلترنشده.
- فیلتر نو را صاف و کامل جا بزنید و درپوش را ببندید. نشانگر گرفتگی را ریست کنید.
فیلتر هوای کامیون خود را پیدا کنید
فیلترهای هوای اصل MANN-FILTER برای ولوو، داف، اسکانیا، بنز، MAN، رنو تراکس و ایوکو، با ابعاد کامل (قطر داخلی و خارجی و ارتفاع) و کد OE، در دسته فیلتر هوای مان آمدهاند. برای پیدا کردن کد بر اساس مدل، از جستجو با کامیون استفاده کنید یا با ما تماس بگیرید.
منابع: بولتن فنی TMC/Auto Care درباره سرویس المنتهای فیلتر هوای سنگین (Servicing Heavy-Duty Air Filter Elements)؛ اطلاعات محصولات MANN-FILTER.